تقویم ادبی آبانماه

معلم : شعری که گفته بودم حفظ کنید رو بخون.

دانش آموز : یادمون نیست...

معلم : اولش اینه

بنی آدم اعضای یکدیگرند

که در آفرینش ز یک گوهرند

دانش آموز : بلد نیستم...

معلم : این شعر ساده رو هم نتونستی حفظ کنی؟!

دانش آموز : مشکل داشتم ...

 مادرم مریضه و گوشه ی خونه افتاده ،

پدرم واسه بدهی زندونه و مخارج درمان مادرمم بالاست ،

 من بیرون از خونه کار میکنم و باید کارای خونه رو هم انجام بدم...

معلم : همین؟؟؟

باید شعر رو حفظ میکردی،مشکلات تو به من مربوط نمیشه!

دانش آموز :آها یادم اومد:

تو کز محنت دیگران بی غمی

نشاید که نامت نهند آدمی

 

 

در تصاویرحکاکی شده بر سنگهای تخت جمشید هیچکس عصبانی نیست

هیچکس سوار بر اسب نیست

هیچکس را در حال تعظیم نمی بینید

در بین این صدها پیکر تراشیده شده حتی یک تصویر برهنه وجود ندارد.

این ادب اصیلمان است:

نجابت

قدرت

احترام

مهربانی

خوشرویی

هم وطن ایرانی من ، ایرانی اصیل بمان

معرفی کتاب «اتاق آبی » سهراب سپهری

اتاق آبی

 

آخرین نوشته‌ی سهراب سپهری (1307-1359)، شاعرنوپرداز و نقاش ایرانی که در 1369 منتشر شد. این کتاب که در واپسین سال‌های زندگی سپهری نوشته شده و پس از مرگ وی به چاپ رسیده است، دارای سه بخش مستقل به نام‌های "اطاق آبی"، "معلم نقاشی ما" و "گفت و گو با استاد"، مربوط به سه دوره‌ی کودکی، نوجوانیو میانسالی اوست.

"اطاق آبی"، یگانه بخشی 
است که تاریخ نگارش آن (5 آبان 1355) مشخص است و آن توصیف اطاقی است در انتهای باغ خانه‌ای که سپهری، ضمن توصیف دقیق اطاق، آن را مکانی نمادین و تحت تاثیر اساطیر بودایی و هندویی، نمونه‌ی کوچک کیهان می‌داند و از درک جنین شباهت‌هایی لذت می‌برد. غالب عناصر نمادینی که در این نوشته به کار رفته در آثار شعری نویسنده نیز جایگاه ویژه‌ای دارد؛ از جمله استفاده از رنگ‌هایی چون آبی و زرد و سپید و شرح معنای تمثیلی آن‌ها، حضور مار، جانور اساطیری گوناگون و بیان رابطه‌ی مار و آب و باروری منجر می‌گردد. در بخشی از این نوشته، تاثیر آیین دائورا می‌بینیم. سپهری در جای دیگر، تحت تأثیر دین هندوبودایی، مار را «ماند الا» می‌پندارد.  معماری اطاق آبی این گونه وصف می‌شود: «کف آن مربع شکل و طاق ضربی آن مدور بوده» که یادآور «خانه‌ی تقویم» می‌گردد. در نظر نویسنده، مربع نماد زمین و دایره نماد آسمان است و بدین سان، اطاق آبی فضایی مقدس است.

در بخش دوم کتاب، «معلم نقاشی ما» ،

نارسایی‌ها و کاستی‌های نظام آموزشی بیان می‌شود. سپهری در این
جا با مرور خاطرات دوران مدرسه، کلاس درس و معلم و کتاب‌های درسی را با زبانی ساده و طنز گونه نقد می‌کند. کلاس درس فضایی سرد و خشک و با طبیعت بیرون بیگانه بود. چنین فضای سرد و بی روحی، کودکان را دل زده و یادگیری آن‌ها را مشکل می‌کرد. شخصیت آموزگاران، این آدم‌های بی عاطفه و ناآشنا با دنیای کودکان، با چوب و فلک کامل می‌شد. آموزگاران و شاگردان در دو دنیای متفاوت به سر می‌بردند و در هیج نقطه‌ای با هم تلاقی نمی‌کردند. کتاب‌های درسی، آلبوم‌های پریشان از کلمات و مفاهیم بودند که با یکدیگر و زندگیروزمره نمی‌توانستند پیوندی منطقی داشته باشند. شاگردان، این موجودات معصوم، چون کیسه زباله‌ای بودند که درس‌ها در آن‌ها خالی می‌شد. سپهری نیز،مانند دیگر کودکان از مدرسه و کلاس درس و معلمان بیزار و گریزان بود و نقاشی را بهترین پناهگاه خود می‌دانست. اما چون مدرسه‌ی آن روزگار، برای تخلیل و ابتکار و هنر، جایی باقی نمی‌گذاشت، همین علاقه سبب تنبیه در آموزش
و پرورش روم و یونان قدیم و بیان آرای نظریات پلوتارک و ارسطومی پردازد. 
از سوی دیگر، آن را در عرفان اسلامی و مکاتب هندوبودایی مشرق زمین می‌جوید.
در تصوف، رابطه‌ی مرید استوار است و مراد می‌تواند مرید را تأدیب کند. اما
تنبیه کودک هرگز از این مقوله نیست. در چنین وضعیتی، بی گمان، ساعت خطاطی از ساعات خوب به شمار می‌آید؛ لیکن با ختم دوره‌ی دبستان، خط و خوشنویسی همبه فراموشی سپرده می‌شود. سپهری استفاده از خودکار و خود نویس را به جای قلم و قلمدان، در بی اعتباری خط و خطاطی مؤثر می‌داند. او به خصلت‌های عارفانه و سنت‌ها و ارزش‌های گذشته کاملاً وفادار است؛ چنان که این را در اشعارش نیز مشاهده می‌کنیم.

پس از دوره‌ی دبستان، 
سال‌های دبیرستان آغاز می‌شود. هر چند ظواهر امر تغییر می‌کند،  عناصر تعلیم و کاستی‌های آن پا برجاست. علاقه‌ی نویسنده به نقاشی سبب می‌شود که در این دوره با علاقه‌ای وافر در کلاش نقاشی شرکت کند؛ گویی معلم نقاشی با معلمان دیگر تفاوت دارد.
دربخش سوم، «گفت وگو با استاد»، دیدگاه‌های نویسنده درباره‌ی مکاتب نقاشی، تاریخچه‌ی نقاشی در ایران و ویژگی‌های هنر شرق و غرب و تفاوت‌های آن‌ها بیان می‌شود. این بخش در حقیقت، دنباله‌ی سیر 
فکری سپهری در مجموعه‌ی هشت کتاب است و تاثیر و نفوذ آیین و اعتقادات شرق ومکاتب هند در آن کاملاً آشکار است. او در این بخش که ناتمام مانده، با پرسش‌هایی از استاد فرانسوی خود به توصیف هنر شرق و تفاوت آن با هنر غرب می‌پردازد و به چند ویژگی هنر شرق اشاره می‌کند: 1) وجود قرینه‌نگاری و تکرار نقش که در معماری خانه‌ها، باغ‌های ایرانی، مساجد، منبت‌کاری، قلم‌زنی، خاتم کاری و تذهیب، نقاشی، قالی بافی، مینیاتور و حتی شعر دیده می‌شود. اما قرینه‌سازی درشعر به صورت قرینه‌سازی مفهومی است.2) یکسان نگریتصویرگر در پرده‌ی نقاشی شرق؛ حال آن که در هنر غرب، برای صورتگر، مسئله‌یسنجش و اختیار پیش می‌آید و دیدگان تماشاگر به جهتی خاص هدایت می‌شود. در نتیجه، بخش‌های دیگر پرده از چشم می‌افتد.

بخش‌های سه گانه‌ی اطاق 
آبی، از نظر شیوه‌ی نگارش، یکدست نیست. در واقع نویسنده فرصت نیافت تا زبانآن‌ها را که ظاهرا در چند دوره از عمر نویسنده پدید آمده بودند، هماهنگ سازد. این کتاب با نمونه‌ای از دست نوشته‌های نویسنده و چند طرح و عکس وی آراسته شده است.

 

نمونه سوالات پایه ی دهم متوسطه

C:\Users\User\Desktop\farsi1- dahom.pdf

 

C:\Users\User\Desktop\negaresh1 dahom.pdf

 

C:\Users\User\Desktop\olum & fonoon.pdf

 

 

جهت دسترسی به نمونه سوالات ،آدرس های بالارا در نوار ابزار جست و جو نمایید.

راه های تقویت مهارت انشا نویسی

راه های تقویت مهارت انشا نویسی

۱- افزايش حوزه واژگان دانش آموزان با استفاده از طراحي بازي هاي كلاسی .

۲- تقويت مهارت جمله سازي، از طريق نوعي بازي و مسابقه كلاسي.

۳- تقويت بند نويسي از طريق :بند نويسي براي تصاويري كه پاي تخته ترسيم مي كردم بند نويسي با استفاده از كلمات غير مرتبط و نوشتن متن هاي خنده دار.

۴- نوشتن انشا در كلاس درس.

۵- نوشتن انشا گروهي.

۶- آموزش نقد صحيح انشا .

۷-ارزیابی به گونه توصیفی بخصوص درابتدای سال تحصیلی.

۸- استفاده از موضوع هاي واگرا.

۹- تکمیل داستان های نيمه تمام.

۱۰- تلفيق درس انشا با ساير دروس .

۱۱-حس گیری(ایجاد حس نوشتن کمک به تصویر سازی ذهنی دانش آموزبا کمک پخش صدا ی :موزیک ،حیوانات، باد ،باران و......

۱۲-معلم نیز به همراه دانش آموزان انشا بنویسد.ولی در آخر کار انشا خود را بخواند تا اعتماد به نفس

دانش آموزان کاهش پیدا نکند.

۱۳-انشا شفاهی می تواند نقش زیادی در تقویت مهارت انشا نویسی داشته باشد.

۱۴-داستان سازی بدون آمادگی قبلی به طوری که هر دانش آموز بتواند به نوبت چند جمله ی داستان را ادامه بدهد.

۱۵-تشویق دانش آموزان به کتاب خوانی ،معرفی کتاب های مناسب با گروه سنی دانش آموزان.

۱۶-استفاده از عروسک های دستی واجرای نمایش های عروسکی در کلاس.

۱۷- آموزش استوره ها، سمبل ها ، نمادها .

۱۸-استفاده از روش بحث وگفتگو در سایر دروس (هدیه ها ،بخوانیم ،تاریخ و...)می تواند سبب تقویت مهارت انشا نویسی شود.

۱۹-برای تشویق دانش آموزان از کتاب های مناسب برای جایزه دادن استفاده کنیم.

۲۰- تصاویر مناسبی انتخاب کرده ودر مورد آن در کلاس درس بحث وگفت وگو کنیم.

انواع«ا» و «ی» در زبان فارسی

انواع « ا » در زبان فارسی

 

« ا » ندا : ملکا ذکر تو گویم.

« ا » دعا : تا باد چنین بادا.

« ا » صفت فاعلی: او انسانی توانا است.

« ا » جواب : گفتم غم تو دارم، گفتا غمت سرآید.

« ا » کثرت : بسا کسا که به روز تو آرزومند است.

« ا » تفخیم : بزرگا که شما دو تنید.

انواع « ی» در زبان فارسی

 

«ی» اسنادی: ملکا ذکر تو گویم که تو پاکی و خدایی.

«ی» نسبت : آن مرد اراکی آمد.

«ی» مصدری : خوبی این طرح در این است که کم هزینه است.

«ی» نکره : مردی از کوچه گذشت.

«ی» میانجی : که در پای این گل بود خارها.

«ی» صفت فاعلی : گرفتند بر و یال جنگی پلنگ.

«ی» لیاقت : این لباس ها پوشیدنی است.

«ی» وحدت : این پارچه متری پنج هزار تومان است.

 

راهنمای نگارش مقاله برای ارسال به نشریه کشوری«پویه»

 

         در مقاله هایی که برای نشریه پویه  نشریه راهبری دبیرخانه ادبیّات فارسی فرستاده می شود رعایت  نکات زیر ضروری است :

 

الف- تنظیم مطالب :

  در نگارش مطالب مقاله ساختار زیر رعایت گردد:

1-عنوان مقاله 

2- نام نویسنده 

3- چکیده  

4- کلید واژه ها 

5- مقدمه   

6- متن اصلی  

7-نتیجه گیری

8- پی نوشت ها (پی نوشت ها می تواند به شیوه درون متنی نیز نگاشته شود) 

9-منابع و مآخذ

 

ب--شیوه تنظیم فهرست مآخذ:

 

نام خانوادگی نویسنده- کاما – نام یا حرف اوّل نویسنده (در لاتین بعد از آن نقطه ) -سال انتشار اثر در داخل پرانتز –  بعد از پرانتز نقطه  –  عنوان کتاب با فونت مورب (بعد از عنوان نقطه قرار می­گیرد) – محل نشر و ناشر(بین محل نشر و ناشر دو نقطه – در پایان نقطهقرار می گیرد).  نمونه:

 

طالقانی، محمد(1366). فرهنگ اصطلاحات حقوقی لاتینی. چاپ اوّل. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.

محورهای همایش تحلیل و ترویج برنامه درسی فارسی دهم

لیک بخشنامه قبلادرهمین وب نوشت درج شده بود.

دبیرخانه راهبری زبان و ادبیات فارسی در نظر دارد برای تحلیل و ترویج برنامه درسی و هماهنگی و همسویی در تدریس کتاب های نو نگاشت پایه دهم ، همایشی با حضور اعضای دفتر برنامه ریزی و تالیف کتب درسی ، سرگروه های آموزشی استانی و دبیران انجمن های علمی معلمان ادبیات کشور برگزار نماید . همکاران گرامی می توانند آثار خود را در قالب مقاله ، تجربه آموزشی یا محتوای الکترونیکی مرتبط با محورهای بخش نامه شده تا تاریخ 98/8/25 به رایانامه دبیرخانه استان ارسال نمایید . آثار برتر به صورت سخنرانی در همایش ارایه خواهد شد و از برگزیدگان تقدیر می شود .

 

1- کاربرد فن آوری نوین آموزشی تدریس

2- آموزش شیوه های نگارش خلاق

3--آسیب شناسی خوانش متن و شیوه های علمی آموزش آن

4- درس آزاد ( اهداف ، آسیب ها و فرصت ها )

5-شیوه های ایجاد تفکر انتقادی در دانش آموزان

6-راهکارهای افزایش تعامل انجمن های علمی - آموزشی معلمان ادبیات با گروه های آموزشی

7- نقد وتحلیل ساختار و محتوای کتاب های حوزه زبان و ادبیات فارسی پایه دهم

 

شباهت ها و تفاوت های درس پژوهی و اقدام پژوهی

 شباهت ها:

1-   هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) به توسعه و پرورش حرفه‌ای كمك می كند.

2-   هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) مشاركتی است.

3-    هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) گروهی (تیمی) است ( تاكید بر كار جمعی).

4-   هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) چرخه‌ای ( گردشی) است.

5-   هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) توسط معلم شروع می شود.

6-   هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی)، پژوهشی است با سئوال و مسأله‌ای شروع می شود.

7-   هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) به ترویج و گسترش علم كمك می كند.

8-   هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) ، معلم تازه كار و با سابقه را در كنار هم برای هم آموزی و از دگرآموزی دعوت می كند.

9-   هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) نیازمند نقادی فعال و متفكرانه است ( تفكر انتقادی ).

10-هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی)، زمان و نتیجه (هر دو ) مهم است.

11- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی)، تمركز در مسایل واقعی مدرسه و كلاس است.

12- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی)، كاربرد یافته و نتایج در عمل به كار گرفته می‌شود.

 

تفاوت ها:

درس پژوهی

درس پژوهی نقطه عزیمت عمل است

هدف درس پژوهی، پرورش حرفه‌ای معلم است

ماهیت درس پژوهی بازاندیشی (تفكر ) است

 

بهسازی كلاس درس

 

درس پژوهی فقط در كلاس و مدرسه قابل اجرا است

 

درس‌پژوهی‌بیشتر ارگانیك‌ و كمتر سیستماتیك است

درس پژوهی خیلی جزیی و محدود است

درس پژوهی گروهی (تیمی ) است

 

درس پژوهی‌ یا طرح درس و راهنمایی ‌عمل‌ خاصی است

تاكید بر غنی سازی فرآیند آموزش و یادگیری است

 

برنامه درسی مورد توجه است

 

درس پژوهی مبتنی بر برنامه درسی است

 

هدف اساسی یادگیری معلم است

 

   اقدام پژوهی

 

اقدام پژوهی عزیمت تئوری و عمل

هدف اقدام پژوهی، انجام پژوهش در حین عمل

ماهیت اقدام پژوهی تفسیر داده ها

بهسازی فرآیند آموزش و نتیجه بهتر

اقدام پژوهی‌ در‌ همه‌جا، هر سازمانی قابل اجرا است

اقدام پژوهی بیشتر سیستماتیك است

اقدام پژوهی گسترده است

اقدام پژوهی فردی هم می‌شود اجرا شود

راهنمایی عمل خاصی ندارد

شناخت مسأله و بهسازی عمل در مدرسه و سازمان‌های مختلف مورد توجه است

شناخت مسأله و كاربرد یافته در محل كار، مورد توجه است

اقدام پژوهی به برنامه درسی، كاری ندارد

هدف ‌عمده‌ شناسایی و حل كاربرد‌ آن در عمل‌است

 

بخش پژوهش های دانش آموزی تبیان، تنظیم: نسرین صادقی

تفاوت کنایه و ضرب‌المثل

بسیاری از همکاران در مورد کنایه و تفاوت آن با ضرب‌المثل سوالاتی مطرح کردند.

 

به طور کل می‌توان گفت که:تفاوت کنایه و ضرب‌المثل در موارد زیر است:

 

1. کاربرد معنای دور و نزدیک: در کنایه به هیچ عنوان معنی نزدیک مراد نیست و حال آن که در ضرب‌المثل معنی نزدیک هم در نظر گرفته می‌شود.

 

مانند: آب در هاون کوفتن؛ به هیچ عنوان معنی نزدیک مراد نیست و حال آن‌که: قطره قطره جمع گردد وانگهی دریا شود: می‌توان معنی نزدیک را در نظر گرفت.

 

2. کنایه نیاز به معنی دارد اما ضرب‌المثل نیازی به معنی ندارد. به عنوان مثال در هیچ فرهنگ لغتی ضرب‌المثل‌ها معنی نمی‌شوند اما کنایه‌ها معنی می‌شوند. مثال: در پوستین خلق افتادن: غیبت کردن.

 

3. کنایه معمولاً به شکل مصدری است و ضرب‌المثل تک جمله یا تک مصرع یا یک بیت کامل.

 

4-ضرب المثل قابل اجراواجامشدنی است،اماکنایه قابل اجرانیست.

درس پژوهی چیست؟

اهداف درس پژوهی :

الف1- گسترش فرهنگ یادگیری در مدارس 2-فراهم کردن محیط یادگیری معلمان از یکدیگر 3- ارتقا دانش حرفه ای معلمان 4- بازاندیشی در رفتار خود 5- مشارکت در تحول مستمر آموزش .

ب: 1- درس پژوهی مدلی اثربخش برای پژوهش در مدرسه 2- یادگیری چگونه از همدیگر بیاموزند 3- سهیم بودن در تجارب آموزشی و تربیتی یکدیگر4- بازاندیشی در رفتارهای آموزشی و رسیدن به راههای بهتر برای یاد دادن و یاد گرفتن 5- تولید دانش حرفه ای

پ: با درگیر ساختن معلمان در فرایند تبیین مساله ، طرح نقشه ، عمل ، مشاهده ، بازاندیشی (بازنگری) فرهنگ مشارکتی حرفه ای را ارتقا می دهد.

ت: کمک به تغییر در فرهنگیان مدرسه ، ایجاد و توسعه دادن محیطی انعطاف پذیر برای دستیابی به یادگیری سازمانی

ث: احساس مسئولیت بیشتر در اداره مدرسه ، عاملی برای فراهم آوردن یادگیری از خود از طریق مشاهدهِ بازاندیشی در عملِ انجام شده و خود ارزیابی

ج: تشویق معلمان به همکاری با محققان در حمایت از ترویج فکر سیستماتیک و تفکر انتقادی ، توجه اصلی معلمان به فرایند یاد دهی ، یادگیری ، و ایجاد علاقه بیشتر معلمان در زمینه توجه به یادگیری شاگردان در کلاس درس

چ: کمک کردن در محیطی شوق انگیز و مسئوولانه به بهسازی فرهنگ مدرسه ، ارتقا ظرفیت خود برای تبدیل شدن از نقش آموزگار به یادگیرنده و رهبری فرایند یادگیری تغییر دهند. حمایت از رهبری آموزشی در ایجاد تفکر نوآورانه و غنی سازی یادگیری ، توسعه مهارتهای خود به عنوان رهبران تحول در مدرسه ، تولید دانش حرفه ای ،گسترش فرهنگ یادگیری ، رهبری اثربخش از طریق توسعه مشارکت ،همکاری و بازاندیشی گروهی .

ح: درک عمیق تر مدیران آموزشی از درس پژوهی ، بکارگیری استراتژی های اثربخش تر در ارتقای مدیریت آموزشی ،تغییریاددهنده به یادگیرنده ،تبدیل مدرسه از مکان آموزش به جایی برای یادگیری متحول می سازد ، مدرسه را به مثابه سازمان یادگیرنده بازسازی می کند.

 

مراحل درس پژوهی :

۱-تبیین مساله و انتخاب موضوع

دانش آموزان در درک کدام مباحث و دروس مشکل دارند ؟

یافتن روشی برای انتقال یک مفهوم جدید در کلاس درس

یک سوال جزیی ( بهبود فهم دانش آموزان از چگونگی جمع کردن کسرهایی با مخرج های نامساوی )

الزامات تبیین مساله

طرح مبانی نظری موضوع

بهره گیری از یافته های پژوهشی

توجه به ویژگی ها و شرایط خاص مساله

۲-برنامه ریزی درس پژوهی 

 ضرورت و اهمیت پرداختن به موضوع (از طریق درس پژوهی )

 کاربردهای عملی و نظری

 تهیه و تدوین الگوی طرح درس (مبتنی بر روشهای فعال تدریس)

تعیین اعضای گروه (5نفر)وظایف و مسئولیت ها و نقش هریک

امکانات مورد نیاز برای مجری درس ،زمان انجام ،فیلمبردار،تعیین دبیر تیم و...

تهیه طرح درس توسط گروه

۳-آموزش درس بر اساس برنامه و طرح درس تنظیم شده انجام گردد

تعیین تاریخ تدریس ، نشستن معلمان هنگام تدریس در عقب کلاس

انجام فیلمبرداری توسط یک نفر

یک نفر تدریس معلم را بر اساس طرح درس تعیین شده نظارت می کند.

یک نفر واکنش ها ، عملکرد دانش آموزان را زیر نظر دارد و ضمن تهیه گزارش میزان علاقه و فعالیت های آنان را زیر نظر دارد.

۴-ارزشیابی تدریس و بازتاب تاثیر آن در برنامه ریزی مجدد درس

اظهار نظر معلم مجری طرح درس در مورد تدریس خود ،بیان نظر خود درباره ی چگونگی اجرای درس و مسائل عمده آن بعد معلمان عضو گروه با دیدی انتقادی درباره ی قسمت هایی از درس که از نظر آنان مشکل داشته حرف می زنند. تمرکز بر درس است نه معلمی که آنرا آموزش داده درس محصول گروه است و همه اعضا در مورد نتیجه برنامه خود احساس مسئولیت می کنند و در واقع از خود انتقاد می کنند. دبیر تیم تمام نقطه نظرات را یادداشت می کند.

۵-تجدید نظر در تدریس

معلمان گروه درس پژوهی با توجه به مشاهدات و بازخوردها در درس تجدیدنظر می کنند(مواد آموزشی ، فعالیت ها، سوال ها و . . . )

یک سوال اساسی چگونه می توان برنامه را بهتر اجرا کرد ؟

با توجه به مشاهدات و یادداشت های معلمان ، واکنش های دانش آموزان و نظرات معلم مجری ،در طرح درستجدید نظر می شود.

ممکن است ( روش تدریس ،فعالیت ها ، سوال ها، مسائل مطرح شده ، مواد و رسانه انتخاب شده یا همه اجزای درس ) تغییر کند تا در دور بعد تدریس نتایج بهتری عاید شود.

۶-آموزش درس تجدید نظر شده

درس تجدید نظر شده یک بار دیگر با رفع نواقص و بر اساس اصلاحات انجام شده تدریس می گردد .

(تدریس نهایی)

این تدریس ممکن است توسط همان معلم و در همان کلاس یا توسط یکی دیگر از اعضای گروه و در همان کلاس یا در مکانی دیگر تدریس شود.

در این مرحله اعضای شورای معلمان در تدریس حضور دارند .(ممکن است تعداد معلمان و اعضای گروه بیشتر از دانش آموزان باشد.)

۷-ارزشیابی و باز اندیشی سوال

این مرحله از درس پژوهی که در جلسه مطرح می شود . چه چیزی از درس پژوهی و اجرای آن آموخته شد ؟

یادگیری و فهم دانش آموزان و مساله ای که به خاطر آن پژوهش انجام شد در این مرحله بررسی می شود و تیم از خود می پرسند تا چه اندازه خوب عمل کردیم. بطور کلی میزان تحقق اهداف بیان می شود .

در این مرحله ممکن است از افرادی مانند معلمان مجرب ، مولفان کتب درسی ، اساتید دانشگاه ، انجمن های علمی مرتبط با موضوع درس پژوهی دعوت به عمل آید. همه اعضای شورای معلمان به همراه یک فرد متخصص خارج از مدرسه تدریس را نقد و بررسی و تغییراتی پیشنهاد می کنند.

۸-سهیم شدن در نتایج و دستاوردها

نوشتن گزارش پایانی (تشریح فرایند درس پژوهی و یافته ها همراه با مستندات ، گزارش ها ، فیلم ها ، عکس ها ، صورت جلسات ، نقطه نظرات معلمان و دانش آموزان و اولیا )

بازدیدهای افراد متخصص و مسئولین ؛ بازدیدهای معلمان از مدارس یکدیگر ؛ تبادل تجربیات

منظور از محتوای الکترونیکی چیست؟

محتوای الکترونیکی

 

جامعه کنونی را جامعه اطلاعاتی می نامند. حجم اطلاعاتی که در جهان امروز تولید و به جهانیان عرضه می شود غیر قابل تصور است در این خصوص اینترنت و ارایه اطلاعات به صورت دیجیتالی بیشترین سهم انتقال را دارد. امروز مبادله اطلاعات به صورت سنتی و در قالب فیزیکی به هیچ وجه امکان پذیر نیست.

 

در ایران تبدیل داده ها به محتوای الکترونیکی از سال 68 با تبدیل کتابهای چاپی به کتابهای دیجیتالی آغاز شد. اولین بار با تبدیل منابع دینی به کتابهای الکترونیکی این کار انجام شد. برگزاری 3 جشنواره تولید محتوای الكترونیكی آموزش های فنی و حرفه ای نمونه ای تنها از مطرح شدن عبارت محتوا است.

 

در فضای وب با انبوهی از اطلاعات به زبان های مختلف رو برو هستیم که هر کدام در بخش خاصی طبقه بندی می شود.اما باید از این نکته غافل نباشیم که هر اطلاعاتی که وارد فضای وب می شود، الزاما کاربردی نبوده و به اصلاح دارای محتوا نیست.

 

محتوای الکترونیکی مفهومی گسترده است و بطور کلی به هر نوع محتوایی که از طریق رایانه قابل مشاهده و انتقال باشد، محتوای الکترونیکی گفته می شود.

آموزش الکترونیکی

 آموزش الکترونیکی

بخشی از محتوای الکترونیکی eLearning يا همان آموزش الکترونيکي می باشد که امروزه يکي موضوعات مهم در دنياي اينترنت و مجازي است که به مجموعه ای از عکسها، متنها، و انیمیشنهای صوتی و تصویری گفته می شود که به کمک بر نامه‌های مختلف ساخت و تولید محتوا به وجود آمده‌اند تا یک مبحث درسی را آموزش دهند

 

محتوای آموزشی الکترونیکی میزان یادگیری فراگیر را بالا می برد و تجربه مفید و لذت بخشی را برای او فراهم می کند. به عبارت دیگر مقصود ما از محتوای الکترونیکی یک درس الکترونیکی است.

 

بسياري از سازمان ها، مراکز علمي و دانشگاه ها امروزه براي ارائه مطالب جديد به افرادی که توانايي حضور فيزيکي در کلاس هاي درس و يا محل هاي آموزشي را ندارند، مطالب خود را به صورت آموزش هاي مجازي و به شکل چند رسانه اي براي کاربران در شبکه اينترنت قرار داده اند تا علاقه مندان به علوم مختلف اقدام به يادگيري آن ها بدين شکل نمايند.

 

امکانات محتوای آموزشی الکترونیکی قابل مقایسه با امکانات موجود در کلاسهای آموزشی نیست. با کمک نرم افزارهای موجود و استفاده از تکنیک‌های سمعی و بصری و ... می توان بسیاری از مسائل را به راحتی و به صورت ملموس برای دانشجویان و دانش آموزان شرح داد.

 

متخصصین مختلفی در تولید یک محتوای آموزشی دخیل هستند و در واقع محتواهای آموزشی توسط استادان این دروس و متخصصین رایانه ایجاد می شود.

 

یک محتواي الکترونيکي خوب اول باید یک الگوی طراحی خوب داشته باشد و دومین ملاک یک محتوای الکترونیکی خوب این است ما را به هدفمان برساند.

مراحل تولید محتوای الکترونیکی

مراحل تولید محتوای الکترونیکی

 

تولید محتواي الکترونيکي شامل مراحل مختلفی می شود: اولین مرحله طراحي است که شامل آماده سازي محتوا جهت تبديل به الکترونيکي و تهيه سناريو و مراحل پروژه می شود. مرحله بعد توليد اجزاي مورد استفاده در توليد محتواي الکترونيکي است مرحله دیگر جمع بندي یعنی ساخت محصولي شامل: متن، عکس، انيميشن، فيلم، صوت+ تعامل که به ارائه محتوا بپردازد و مرحله آخر انتشار یا ارائه محتواي الکترونيکي از طريقCD يا Web می باشد.

 

ابزارهای تولید محتوای الکترونیکی

 

برای تولید متن: Acrobat reader, PowerPoint, Presenter

 

در تولید عکس: SnagIt, Photoshop, photoimpact

 

در ساخت انيميشن: Flash, Swishmax,Captivate

 

نرم افزارهای کاربردی فيلم: Camtasia, Captivate  

 

نرم افزارهای صدا:SoundBooth, Sound Fourge, Audition  Captivate

 

برای ساخت لوگو يا آرم: Xara3D, Flash

 

در تولید اسلايد: PowerPoint, Captivate, Director

 

نرم افزار های تولید آزمون: Captivate, Camtasia, Quiz builder, Elearning builder

 

نرم افزار های صفحه بندي و توليد اتوران:Captivate, Mutimedia Builder, Autorun Enterprise

 

و برنامه قابل نصب: Install Shie می باشد.

 

تولید محتوای الکترونیکی برای دانش آموزان می تواند به صورتهای مختلف مثل تولید درس افزارهای آموزشی با موضوعات کتابهای درسی، تولید اجزای آموزشی، تولید نرم افزارهای بازی ، سرگرمی و آموزشی، تولید نرم افزارهای پرورشی، تولید نرم افزارهای آزمون گیر و یا تولید نرم افزارهای بانک اطلاعاتی باشد.

نمونه درس آزادفارسی متوسطه1از شهرستان کاشمر«به بهانه ی درس4فارسی دهم»

«نگین تخریب»

    خداوند نگاه مهربانش را به زمین دوخت برای ثانیه های پاییزی ،فرشته ای را با سبد سبد، محبت به زمین فرستاد.ستاره ای از جنس سادگی ،در سال ۱۳۴۱در شهر کاشمر،شهر شیر در زنجیر،شهید سید حسن مدرس ،در آغوش خانواده ای مومن به دنیا آمد.که نام اورا علیرضا نهادند.

    دوستان دوران مدرسه ی او ،پس از سال ها ،هنوز وی را با تحرک و جنب و جوش و لبخندی نمکین بر لب ،به خاطر می آورند.دانش آموزی که بیش از سن خود می فهمید.او با بهره گیری از جلسات مذهبی با معارف دینی و اوضاع سیاسی و اجتماعی آشنا گردید.کتابخانه ای در منزل تشکیل داد که بیشتر اعضای آن نوجوانان بودند که تعداد زیادی از آنان ،در جنگ تحمیلی به شهادت رسیدند.

      او به پدر و مادر بسیار احترام می گذاشت و هر کلمه ای که می گفتند ،اجرا می کرد.با شروع جنگ تحمیلی ،علیرضاجزءاولین گروهی بود که از شهرستان کاشمر،به جبهه ها اعزام شد.آن بزرگوار نگین زیبایی بود که در زمینه ی جنگ مین و انفجارات ،گام بر می داشت..فکری خلاق و پویا داشت و جنگ افزار های مورد نیاز را ،طراحی می کرد.بسیاری از بسیجی های زبده از شاگردان او بودند.اگر یک چیز کوچک بلد بود سعی می کرد آن را به دیگران آموزش دهد.برای یادگیری و یاد دادن،کوشا و از بیکاری و اتلاف وقت بیزار بود.

       روز شنبه سیزدهم ،دی ماه شصت و پنج ،به اتفاق دوستانش ،هنگام خنثی کردن بمب در بیرون شهر باختران به سوی معبود خویش شتافت.یاد و نامش را گرامی می داریم و می گوییم :

 نه راز ،نه قصه،نه رویایی دور

تو خورشید زیبایی برای پنجره ی کوچک من

 

خود ارزیابی:

۱-شهید علیرضا عاصمی در دوران نوجوانی چه ویژگی هایی داشت؟

۲-چرا شهید علیرضا عاصمی را نگین تخریب نامیده اند؟

۳-نام شهید چه احساسی در شما ایجاد می کند؟

۴-...........................................................

 

دانش های زبانی و ادبی:

نکته ی اول:

 پنجره ی کوچک          نگین تخریب       مدرسه ی شاهد

        هرگاه دو کلمه به وسیله ی (کسره یا ی )به هم مربوط شوند ،در اصطلاح ترکیب می گویند.

 در دستور زبان فارسی دو نوع ترکیب وجود دارد:

۱-ترکیب وصفی(موصوف+صفت)  ۲-ترکیب اضافی(مضاف+مضاف الیه)

راه شناخت ترکیب وصفی از اضافی:

۱- صفت (تر و ترین )می گیرد ولی مضاف الیه نمی گیرد.۲-بین صفت و موصوف می توان کلمه ی «بسیار»را آورد.۳-(کسره یا ی) بین ترکیب را بر می داریم و به عوض آن ویرگول می گذاریم و در آخر فعل (است یا هستند )می گذاریم اگر جمله معنا داد ترکیب وصفی است وگرنه ترکیب اضافی می باشد.

نکته دوم :

                                «مسلم اول شه مردان علی است.»

     در این مصراع ،شاعر از حضرت علی (ع) تعبیر به «شه مردان» نموده است. نویسندگان و شاعران برای ان که نوشته ی خود را ،زیباتر کنند تا بیشتر در خواننده اثر بگذارد. از چنین تعبیرهایی استفاده می کنند.

مثال:ماه ..................... عروس آسمان

کار گروهی :

۱- نام دو یا سه تن از شهیدان شهر یا محله ی خود را در گروه نام ببرید.

۲-در گروه بررسی کنید تعبیرهای زیر برای چه کسانی به کار برده برده شده است؟

ساقی کوثر :    معمار انقلاب:     سالار شهیدان :   آشپز زاده ی وزیر: 

نوشتن:

۱-برای کلمات زیر تعبیر های مناسب بنویسید.

خورشید:                           شیر:                        آمریکا:

۲- برای هر یک از صفت های زیر ،موصوف مناسبی ،انتخاب کنید.

خوشبو-سفید-سیاه-گرم-بلند-مهربان-هوشمند-ضخیم-خنک-روشن-خصوصی-خوشبخت-زیبا-باهوش-شیرین-سخت-نمکین-مومن-پیروزی

۳-برای هر یک از اسم های زیر،صفت مناسبی ،انتخاب کنید.

نگاه         فرشته         نگین      کاشمر           فکر

۴- ترکیب های وصفی و اضافی را مشخص کنید.

پنجره ی کوچک                        گریه ی امیر        ماه مجلس

کاشف الکل                         نوجوان باهوش       دامن کوهسار

۵-  چرا شهید مدرس را «شیر در زنجیر» نامیده اند ،دریک بند شرح دهید.

۶-در این بیت کدام آرایه ی ادبی به کار رفته است ؟یک ترکیب وصفی و یک ترکیب اضافی بیابید.

رقص شکوفه می زند شاخه ی خشک انتظار 

                                تاب به شاخه می دهد ،ناز نسیم این بهار 

 املا:

- دو کلمه ی «گزار و گذار » را نباید به جای هم به کار برد.زیرا «گزار »به معنای انجام دادن و به جا آوردن است و «گذار » به معنای قرار دادن ،گذاشتن و نهادن است.

-در گذاشتن نقطه و دندانه ،دقت نمایید.

 

 

 

نمونه درس آزادمتوسطه1استان مازندران«به بهانه ی درس 4فارسی دهم»

جشن تیرگان یا تیرماه سیزّه شو

     در گاهشماری (تقویم) طبری ،تیرماه از فصل و خزان و پاییز یعنی آبان ماه است . شب سیزدهم این ماه که به «لال شو» معروف است تبرک و تقدسی خاصی نزد مردم مازندران دارد .

       این  رسم  یادگاری از دلاوری های  مردمان پاک سرشت این مرز و بوم  است وآن  نبرد اصلی ایرانیان و تورانیان است که در مازندران رخ می دهد.در این نبرد افراسیاب تورانی برمنوچهر پادشاه ایران چیره می شود ایرانشهر به خطر می افتد

     آرش تیرانداز، با نهادن جان خود در تیر، مرز ایران و توران را مشخص می کند. بعد ها که مازندرانی ها به آیین زرتشتی روی می آورند بر مبنای این نبرد تاریخی، این واقعه را روز رهایی مازندران از چنگال تورانیان  دانستند و این روز را جشن گرفتند و گرامی داشتند .                                                                                 

      در قدیم مرد میانسال و خوش نامی به نام «شیش دار» عصر روز داوزدهم تیر طبری  به حمام رفته و غسل سکوت می نمود . این سکوت به نشانه ی خویشتنداری  و مقاومت در برابر هوای نفس بود . لباس تمیزی می پوشید و بعد از نماز و صرف شام  به همراه  یک تن دیگر به نان« کیسه دار » در کوچه ها به را افتاده به در خانه ها  می رفتند و با خواندن شعر، از صاحب خانه هدایایی دریافت می کردند.در این شب خانواده ها دور هم  جمع می شدند و تا پاسی از شب ،جشن می گرفتند و حافظ خوانی  می کردند و بچه ها هم در کوچه وبرزن این شعر طبری را می سرودند:                       

     لال اِنه لال  اِ نه ( لال می آید  لال می آید.)                                                                                                                                                     

     پیسه گَنده خوار اِنه  ( کسی که  «پیسه گنده » غذای محلی می خورد می آید.)

     سر خان سِوار اِنه. (سوار اسب سفید می آید.)

     سال اِتا وار اِنه ( سالی یک بار می آید.)

   مه  مار  بِرار  اِنه (برادر مادر می آید.)

   چوخا پَشِلوار اِنه (در حالی که کت و شلوار پشمینه دارد می آید.)

   تندرستی و دلخوشی (صاحب خانه تندرست و دلخوش باشد. )

   فِراونی و فِراونی  (فراوانی باشد فراوانی باشد.)  

      

                    «بازخوانی تاریخ مازندران،‌اسدالله عمادی»   

                                                                                                                                                                           

خودارزیابی

  1- در گاهشماری (تقویم ) طبری تیرماه ، چه تاریخی می باشد؟

   2– چرا مردم مازندران شب «لال شو » را جشن می گیرند؟

   3- چگونه می توانیم آداب و رسوم محلی را حفظ کنیم و از نابودی آن جلوگیری به عمل آوریم؟

  4- ............................................................................................................ ؟

 

      دانش های زبانی و ادبی :

      نکته اول :

     به جمله های زبان طبری وجمله های زبان فارسی دقت کنید:

           مِه مار بِرار اِنه .                   برادر مادرم  می آید.

         قشنگ ریکا اِنه .                 پسر زیبا می آید.

       در زبان طبری بر عکس دستور زبان فارسی ، اول صفت یا مضاف الیه می آید بعد موصوف یا مضاف الیه. مثل جمله طبری «مِه مارِ بِرار اِنه » کلمه «برار» مضافٌ الیه است و کلمه «مار » مضاف می باشدو همچنین جمله « قشنگ ریکا اِنه .» کلمه قشنگ ، صفت است و کلمه «ریکا » موصوف می باشد.

 

   نکته دوم :

   مراسمی مثل :

    نوروزخوانی ، چهارشنبه سوری ، سفره هفت سین ، ‌مارمه (مادرمه )‌،  ونوشه گردی ، لال شو  و .......

 این جشن ها و رسم ها ،روش ها و عادت های زندگی مردم مازندران را نشان می دهد که در اصطلاح به آن « آداب و رسوم مردم مازندران » می گویند. آداب و رسوم هر ملت نشان دهنده ،‌ میزان پیشرفت تمدن و فرهنگ آن ملت می باشد. 

- در نوشتن املا به زبان طبری به نحوه تلفظ و مطابقت آن با شکل نوشتاری دقت شود.

- یکی از راه های تقویت املا به زبان طبری ، عادت به صحبت کردن با این زبان  است.

- باید برای ترویج و به کاربستن لغت های زبان طبری، لغات فراموش شده را در زندگی روزمره به کار گیریم.

 

 کار گروهی :

 1- در مورد نمونه دیگری از آداب رسوم مردم مازندران در کلاس گفت و گو کنید ؟

 2- مراسم جشن تیرگان را به صورت نمایشی در کلاس اجرا نمایید ؟

 3 – درمورد شباهت ها و تفاوت های  زبان طبری و زبان فارسی درکلاس گفت و گوکنید؟

فعالیت های نوشتاری :

   1-جمله های طبری زیر را به فارسی برگردانید

  الف ) مِن قشنگ گل رِ بَچیمه . (                                                                 )

 ب ) اِما عمو  وَچه  هَسته می . (                                                                  )

  2- در مورد پیام دو بیتی زیر توضیح دهید :

    امیر گُته مِه کار چی زار  بَیّه /  مِه پوس کِلا  شال ناهار بَیّه

   کال چَرمه دار زین سوار بَیّه   /  منه پَلی  مال پّلیِم جار بَیّه       (امیرپازواری)

   ( امیر می گفت که کارم ، چه زار شده است ؟ کلاه پوستین من ، ناهار شغال شده است. آنکه چرم خام می پوشید سواربر اسب زین کرده شده است و بستر و خوابگاه من ، تبدیل به رویش علف های هرز شده است.)

 شعر خوانی :‌                           « بهاری خونِش                               بِموئه  ،‌ مَستونه و شاد بِموئه                                                    بِموئه  ها کنه  آباد بموئه

  بموئه ، با برکت سرشار بموئه             

  بِموئه ، سَرخِش پِربار بِموئه

   بموئه ، خِش بموئه ، اردوی بِهار بموئه   

                                                                                      

 « آیین های باستانی ، محسن مجیدزاده »

باسلام

امروزه درجهان فعالیت های نوین آموزشی به سرعت  جای خود را به آموزش های سنتی می دهدکه در برنامه های دبیرخانه راهبری زبان و ادبیات فارسی کشوری جایگاه ویژه ای دارد،به همین دلیل سعی شده برخی از این آموزش ها به صورت ساده و روان در این وبلاگ بیاید.

مهم ترین عناوین عبارتنداز:

1)تولیدمحتوای الکترونیکی 2)درس پژوهی3)اقدام پژوهی

چنانچه همکاران گرامی مطالب مندرج را مفیدوکاربردی ویا مختصرومبهم  می دانند نظرخودرا بنویسندتادرآینده ازمطالب بهتری استفاده شود.

سپاسگزارم

لغات مهم املایی درس اول فارسی دهم

• ستایش
• خلّاق
• رزّاق
• نظر
• فضل
• عجایب
• فروغ
• حقیقت
• زهی
• الهی نامه
• یقین
• وصف
• بی شمار
• عطار نیشابوری
• درس یکم )چشمه و سنگ(
• گلبن
• معرکه
• صدف
• غلغله زن
• نمط
• برازندگی
• صاحب پیرایه
• حامل سرمایه
• نعره
• سهمگن
• بحر خروشنده
• مبدأ
• هنگامه
• آنجا
• یله
• زهره در
• حادثه
• خویشتن
• ورطه
• خواست
• گنج حکمت )خلاصة دانش ها(
• غافل
• هوای نفس و شیطان
• عیب
• حلال و حرام
• اشتهاردی
• صاحبدلان
• خصلت
• حقّا
• تهیه

لغات مهم املایی درس دوم فارسی پایه دهم درس دوم «از آموختن ننگ مدار»

شادان و اندوهگین
تیمار غم
مستغنی
میاسا
مشمر
حقّ و باطلی
بنگردی
مُحالی
قرابت
خاصه
حق شناس
ضایع
مولَع
حرمت
قبیله
طاقت
عنصر المعانی
قابوس نامه
روان خوانی )خسرو(
احسنت
اصطلاح
ارتجالاً
مصطفی
نصاب الصّبیان
مشهور
تقلید
تقریر
مطابق
معیّن
عبرت
مسیح
محاوره
برزن
ملتفت
زنگار
ضربت
عرض کردن
ارتجالی
روزمرّه
مخذول
مغلوب
لاجرم
صدمت
بسمل
دشنه
استرحام
نالان
بدسگال
خورش
طعمه
هلیم
تصدیق نامه
کمیتش لنگ بود
طمأنینه
ورانداز
عتاب
دروین خان
قربان و صدقه
دل خوشی و دل گرمی
صاحب دل
کژ طبع جانور
ذوق
طرب
ضمایم و تعلیقات
بتّه
حلبی
مألوف
الها
حجب
نصیب
رهاورد
مسخرگی
توصیه
عهده
فیّاض
معشوق
عنودان بدگهر
حسابگری
اطاعت
فساد
منجلاب
خفّت
لهو و لعب
استماع
مسکر
معاصی
فی الجمله
ملاقات
قضا
قریحه
لمن تقول

کارگاه متن پژوهی درس سوم فارسی پایه دهم

قلمرو زبانی ---------------***-------------- صفحه 33 کتاب درسی
   -1 معانی مختلف واژهفضل را با توجه به متن درس بنویسید.دانش - بخشش و لطف

-2 جدول زیر را کامل کنید.
واژه
مترادف
هم خانواده
کَرَم
لطف – بخشش - فضل
اکرام - مکرمت
اِنعام
هدیه - پاداش
نعیم - نعمت
فراغ
آسایش - راحتی
فراغت - فارغ
-3 در زبان فارسی، کلمه ای اهمیت املایی بیشتری دارد که یک یا چند حرف از حروف شش گانه زیر در آن باشد :
ء ، ع
ت، ط
ح، ه
ذ، ز، ض، ظ
ث، س، ص
غ، ق
عاجزی
اطلاع
ابوالفتح
غرض، زیادت
پلاس، اثر
فراغ
ادب
تازی
اهمیت
عذر، منظر
تصور
قرض
اکنون از متن درس، واژه هایی را که این نشانه ها در آنها به کار رفته اند، بیابید و بنویسید .
-4 واژه ها در گذر زمان، دچار تحول معنایی می شوند؛ برای پی بردن به این موضوع، معنای واژه های مشخص شده را، با کاربرد
امروزی آنها مقایسه کنید .
 ما را به نزدیک خویش باز گرفت. معنی گذشته، نگه داشت معنی امروزی: گرفتن، ستاند
 به مجلس وزیر شدیم. معنی گذشته، رفتیم معنی امروزی: فعل اسنادی است.
 شوخ از خود باز کنیم. معنی گذشته، پاک کنیم معنی امروزی: بگشاییم
در چه معنایی به کار رفته است؟ دو نمونه مشابه درمتن درس بیابید » خورجینک « در واژه » ک « -5 پسوند .
در معنای کوچک، دَمَک، دِرَمَک
قلمرو ادبی ---------------***-------------- صفحه 34 کتاب درسی
-1 در متن درس، نمونه ای از تشبیه بیابید و ارکان را مشخص کنید.
چون به بصره رسیدیم، برهنگی و عاجزی به دیوانگان ماننده بودیم.
مشبه: }ما{ / مشبه به: دیوانگان / وجه شبه: برهنگی و عاجزی / ادات تشبیه: حذف شده.
-2 دو ویژگی نثر ناصرخسرو را بنویسید و برای هر یک، از متن درس نمونه ای بیاورید.
سادگی: ما به گوشه ای باز شدیم و به تجعب در کار دنیا می نگریستیم.
کوتاهی جملات: و می خواستم در گرمابه روم، باشد که گرم شوم که هوا سرد بود و جامه نبود.
قلمرو فکری---------------***-------------- صفحه 34 کتاب درسی
-1 چرا ناصرخسرو دعوت وزیر را نپذیرفت؟
به دو دلیل: 1- فقر و بی نوایی موجب شرم او می شد. 2- تا وزیر به شایستگی های او پی ببرد.
-2 معنا و مفهوم عبارت های زیر را به نثر روان بنویسید .
 دست تنگ بود و وسعتی نداشت که حال مرا مرمتی کند.
فقیر بود و پولی نداشت که اوضاع مرا بهبود بخشد.
 چون بر رقعه من اطلاع یابد، قیاس کند که مرا اهلیت چیست.
چون از نامه من اطلاع یابد بفهمد که شایستگی های من چگونه است.
-3 بیت زیر، با کدام قسمت درس، ارتباط معنایی دارد؟
چنین است رسم سرای درشت «
» گهی پشت به زین و گهی زین به پشت
فردوسی
قسمتی از درس که ابتدا وقتی وارد حمام شدند آنها را بیرون کردند و درست 22 روز بعد با نهایت
احترام از آنها پذیرایی کردند و به آنان احترام گذاشتند.
-4 چگونه از پیام نهایی درس می توانیم برای زندگی بهتر بهره بگیریم؟
اینکه با وجود سختی ها و مشکلات زندگی از لطف و رحمت خداوند نا امید نشویم و دست از تلاش و
کوشش برنداریم و بدانیم که پس از هر سختی آسانی است.
-5 ناصر خسرو در توصیف وزیر به کدام ویژگی های او اشاره می کند؟
مردی اهل و ادیب و فاضل و نیکو منظر و متواضع و متدین و خوش سخن.

کارگاه متن پژوهی درس دوم فارسی پایه دهم

قلمرو زبانی ---------------***-------------- صفحه 81 کتاب درسی
-1 معنی واژه های مشخص شده را بنویسید . کتابی که در او داد سخن آرایی توان داد. سعدالدین وراوینی
داد )بارنخست(: حق، انصاف، بیان شایسته داد )بار دوم(: فعل ماضی ساده
عشق شوری در نهاد ما نهاد. فخرالدین عراقی
نهاد )بارنخست(: سرشت، آفرینش، وجود نهاد )بار دوم(: قرار داد، گذاشت )فعل ماضی ساده(
-2 در متن درس، سه گروه کلمه متضاد بیابید .
» عیب و هنر « - » امید و نومیدی « - » حق و باطل « - » شادان و اندوهگین « - » نیک و بد « - » غم و شادی «
-3 سه هم خانواده در مقابل هر واژه بنویسید . حرمت : احترام- محترم- حریم
مقدار : قدر- مقادیر- مقدور
مستغنی : استغنا- غنی- غنا
-4 با نگاه به متن درس، مانند نمونه، جدول را کامل کنید .
ساده
مشتق
مرکّب
گل
گلزار
گلاب
پیر
پیری
پیرمرد
غم
غمناک
غم انگیز
-5 جدول زیر را کامل نمایید. )با حفظ شخص(
فعل
امر
ساخت منفی
مضارع اخباری
شنیده بودی
بشنو
نشنیده بودی
می شنوی
دارد می رود
برو
نمی رود
می رود
خواهند پرسید
بپرسید
نخواهند پرسید
می پرسند
قلمرو ادبی ---------------***-------------- صفحه 81 کتاب درسی
چه تاثیری در سخن دارد؟ » مثل « -1 بهره گیری از
با استفاده از مثل، می توان ضمن رونق بخشیدن به کلام و زیبایی سخن، مقصود و هدف خود را روشن تر
بیان کرد.
-2 دو ویژگی مهم نثر این درس را بنویسید.
الف( ساده و روان بودن ب( بهره بردن از جمله های کوتاه پ( کثرت کاربرد واژگان فارسی
قلمرو فکری---------------***-------------- صفحه 81 کتاب درسی
-1 نویسنده، چه کاری را کودکانه می شمارد؟
از پیشامد های خوب و بد، زود شاد و اندوهگین گشتن
-2 در جمله زیر، نویسنده بر کدام ویژگی های اخلاقی تأکید می کند؟
.» اثر غم و شادی پیش مردمان، بر خود پیدا مکن «
خویشتن داری و پنهان داشتن مشکلات و مسائل شخصی خود از دیگران
آدمی را از چه کاری بر حذر می دارد؟ دورویی .» گندم نمای جو فروش مباش « -3 مثل
-4 برای مفهوم بیت زیر، عبارتی از متن درس بیابید . شاد و بی غم بزی که شادی و غم «
» زود آیند و زود می گذرند
ابن حسام
هر شادی که بازگشت آن به غم است، آن را شادی مشمر و به وقت نومیدی امیدوار تر باشد و نومیدی را در
امید بسته دان و امید را در نومیدی.
--------------------------------------------------------------

نمونه سوال درس 3فارسی دهم

1-نویسنده قابوس نامه ................. است.

2-در کدام گزینه واژه مشتق و مشتق - مرکب به کار رفته است؟
الف( خود را به نیکی و نیکوکاری به مردم نمای ب( به وقت نومیدی، امیدوارتر باش
ج( زود شادان و زود اندوهگین مشو د( تا گندم نمای جو فروش نباشی

3-معنی واژه های ))ارتجالاً، مفتولی(( به ترتیب در کدام گزینه آمده است؟
الف( همیشه، سیمی ب( ناگهان، سیمی ج( خواهش، آهنی د( بی درنگ، زخمی

4-مفهوم عبارت ))به زبان، دیگر مگو و به دل دیگر مدار(( چیست؟

5-عبارت ))داد از خویشتن بده(( به چه معنی است؟

6-کدام عبارت در متن درس قابوس نامه به مفهوم تغییر نکردن است؟

7-مفهوم عبارت ))دستت خیلی قوت داره(( چیست؟

8-کدام عبارت درس با این مصراع هم خوانی دارد؟ ))عیب می جمله بگفتی، هنرش نیز بگو((

9-در بیت ))دمی آب خوردن پس از بدسگال به از عمر هفتاد و هشتاد سال(( شاعر چه چیزی را مایه
آرامش خود می داند؟

10-علت به انحراف کشیدن خسرو چه بود؟ ) 2مورد(

11-معنی عبارت زیر را بنویسید.
))حسودان تنگ نظر و عنودان بدگهر وی را به می و معشوق و لهو ولعب کشیدند((
12-شاعر بر کدام نکته تاکید دارد؟ » اشتر به شعر عرب در حالت است و طرب « در مصراع

13-مفاهیم کتابی عبارات زیر را بنویسید.
الف(خشت زدن ب(کمیتش سنگ بود ج(مثل شاخ شمشاد

جمع: 01 نمره موفق باشید.

خواجه نظام الملک توسی،به بهانه ی کنج حکمت درس3 فارسی دهم

تصویرناصرخسروبه بهانه ی درس «سفربه بصره»فارسی دهم

اشکالات کتاب «علوم وفنون ادبی»سال دهم انسانی

اشکالات کتاب فنون ادبی سال دهم انسانی

ردیف	شماره صفحه	اشکال	تصحیح	توضیحات
1	20	بیارآمد	بیارامد	بیت4سوال3خودارزیابی
2	21	زنگ	رنگ	سطر5 سوال5خودارزیابی
3	24	روبه باز	روبه بازی	سطر7متن
4	24و30	ص24شبکه معنایی نکات زبانی ص30شبکه معنایی نکات ادبی	شرایط تغییرتوضیح داده شود.	باعث دوگانگی ذهن
5	33	دل فروز	دل افروز	سطرآخرسوال2کارگاه تحلیل فصل
6	45	درذیل نقشه ساسانیان	سامانیان	نقشه سوال 4خودارزیابی.باتوجه به درس نقشه قلمروسامانیان نیازاست.
7	50	بررسی زبانی	بررسی زبانی،ادبی،فکری	سطراول ویژگی نثرسامانی فقط از یک قلمروبررسی شده است.
8	51	تلفیق قلمروها	بررسی جداگانه قلمروها	سطراول دوره ی غزنوی وسلجوقی
9	52	ویژگی های نثر	ویژگی ادبی،زبانی،فکری	متن سوال2و3خودارزیابی
10	80	ضرباهنگ	ضرب آهنگ	سطر7
11	99	واج آوایی	واج آرایی	سطر9
12	106	دومصرع ذیل هم	دومصرع روبروی هم	سطر5سوال1خودارزیابی

 

به نقل از:رضاحبیبیان/سرگروه ادبیات ری2

لینک بخشنامه

لینک بخشنامه ی همابش ملی(تحلیل و ترویج برنامه ی درسی فارسی پایه دهم)

http://oa1221.teo.ir/Admin.aspx?mod=Edariinbox&do=vl&ID=66628&LID=61342#